11 Ekim 2017 Çarşamba

Ust Paleolitik Donem Insan Populasyonlarinda Sosyal Yapiya Dair Ipuclari

Yeni bir antik DNA calismasi. Arastirmacilar bu sefer ~34.000 yil once yasamis modern insanlara ait genomlari diziliyorlar. Rusya’da, Sungir arkeolojik kazi alaninda 3 farkli mezarda bulduklari 4 insan kemiginden elde ettikleri DNA’yi dizileyen arastirmacilar, Ust Paleolitik donemde yasamis insan populasyonlarinin sosyal orgutlenmeleri hakkinda ipuclari ediniyorlar.



Calismanin sonuclari soyle:

-Genomlari dizilenen bireylerin hepsi erkek, her bir birey icin elde edilen dizilerden bircogu Y kromozomuna denk geliyor*.

-Bireyler arasindaki akrabalik iliskileri paylasilan genetik materyalin uzunluguna ve bu materyalin toplam miktarina bakarak tahmin edilebiliyor. Ayrica, gene genom uzerinde homozigot bolgelerin dagilimi ve bireyler arasindaki paylasimi akrabalik iliskilerine dair ipuclari veriyor. Bu yontemleri kullanan arastirmacilar, Sungir bireylerinin birbirlerine 3. kusaktan daha yakin olmadiklarini buluyorlar.



-Sungir bireyleri arasindaki akrabalik iliskileri modern insanlar arasindaki iliskilere gore daha yakin gorunurken Neandertaller ve Denisovalilara (antik homininlere) kiyasla daha uzak gorunuyor. Yani antik homininlerde akrabalar arasi evlilik cok daha yayginken, modern insanlara giden kolda bu davranisin gorunme hizi azaliyor. Sungir populasyonu bu acidan bazi Afrikali modern avci-toplayici populasyonlara benziyor.



-Arastirmacilar Sungir bireylerinin ait oldugu populasyonun etkin popuasyon buyuklugunu ~500 civari hesapliyorlar.


-Veriler uzerine yapilan testler (outgroup f3 ve admixture graph testleri) Sungir bireylerinin birbirlerine diger modern ve antik insan bireylerinden daha yakin oldugunu gosteriyor. Ayni testler Sungir bireylerinin 36 bin yil kadar once Karadenizin kuzeyinde yasamis Kostenki12 ve Kostenki14 bireylerine olan genetik yakinliklarini da gosteriyor. Ayrica, Sungir bireyleri 27 ila 20 bin yil oncesinde bugunku ismiyle Cek Cumhuriyet’inde yasamis Vestonice insanlarina da genetik yakinlik gosteriyorlar. Bu gruplardan her birinin benzer donemlerde, yani Ust paleolitik Donem’de yasadiklarini dusunursek bu sonuclar cok da sasirtici degil. Fakat bu gruplar arasindaki iliskiler, birini takip eden ata-ogul iliskilerine benzemiyor. Her bir donem gecisinde bir onceki populasyon bir miktar baska bir populasyon tarafindan yenileniyor.



-Analizler Sungir bireylerine giden soyun diger modern insan soylarindan 38 bin yil kadar once ayrildiklarini gosteriyor. Bu atasal populasyonun etkin buyuklugu ise 297 birey olarak hesaplaniyor. 45 bin yil once Asya’da yasamis Ust Ishim bireyinin dahil oldugu populasyon icin ise, etkin buyukluk 1203 birey olarak hesaplaniyor.

-Hem Ust Ishim hem Sungir bireyleri gunumuzden 55 bin yil once Avrasya’da gerceklesmis Neandertal karisiminin izlerini tasiyorlar. Ustelik bu bireyler modern Avrasyalilara kiyasla ~%0.6 daha fazla Neandertal DNA’si tasiyorlar (ki modern Avrasyalilar genomlarinin %1.8-2.6’si oraninda Neandertal DNA’si tasiyorlar). Bu fazla Neandertal DNA’si zamanla modern insanlarda secilim tarafindan silinen miktari gosteriyor olabilir. Diger taraftan gene ayni sonuclar ikinci bir dalga Neandertal karisimina da isaret ediyor olabilir.



-Sungir bireyleri arasindaki genetik yakinlik miktari, bu Ust paleolitik populasyonlarin gruplar icinde es paylasmayi tericih etmediklerini gosteriyor. Yani Sungir bireyleri akraba evliliginden kacinmis. Sungir bireyleri icin birinci dereceden akrabalar populasyonun %10’undan daha fazlasini temsil etmiyor.

Ozgur



* Yeni nesil dizileme yontemleri DNA’yi once kucuk parcalari bolup oyle diziliyorlar ve DNA uzerinde her bir bolgeye cogu zaman birden cok dizi denk geliyor, buna ise coverage deniyor, her bir bolgeye denk gelen okuma sayisini gosteriyor; bu calismada dizilenen genomlarin coverage’lari 1.11X ile 10.75X arasi.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder